🔴میراث زاگرس در خطر انقراض، سقز پیشگام احیای نژاد اسب اصیل کوردی
✍️اسماعیل صادقی
اسب اصیل کُردی یکی از کهنترین نژادهای بومی ایران است و بخشی جدانشدنی از هویت فرهنگی و تاریخی کردستان محسوب میشود. بسیاری از پژوهشگران ایرانی این نژاد را با اسب تاریخی نسایی (Nisaean) مرتبط میدانند؛ اسبی شاهانه و مقاوم که در متون کلاسیک یونانی و رومی از دشتهای ماد/زاگرس توصیف شده و شهرت جهانی داشته است. اگرچه شواهد ژنتیکی قطعی برای تأیید این ارتباط وجود ندارد، اما ویژگیهای بارز اسب کُردی—از جمله جثه مقاوم و تواناییهای نظامی و کوهستانی—نشانگر ریشه تاریخی آن است.
با وجود اهمیت ملی و فرهنگی این نژاد، اسب کُردی در معرض تهدید جدی قرار دارد. کاهش جمعیت اصیل، آمیختگی با نژادهای غیر بومی و نبود برنامههای حمایتی منظم باعث شده این میراث با خطر کاهش اصالت و حتی انقراض روبهرو شود.
در چنین شرایطی، اقدامات هیأت سوارکاری سقز اهمیت ویژهای یافته است. برگزاری فستیوالها و نمایشهای سالانه نه تنها فرصتی برای معرفی این نژاد فراهم میکند، بلکه زمینهای برای ثبت، شناسایی و افزایش آگاهی اجتماعی ایجاد میکند. حضور گسترده مردم و مالکان اسبها در این همایشها باعث جلب توجه رسانهها و مسئولان استانی و ملی به مسئله حفاظت از اسب کُردی شده است.
سقز امروز الگویی موفق برای دیگر شهرهاست و نشان میدهد مشارکت جامعه محلی و نهادهای ورزشی میتواند نقش کلیدی در حفظ یک نژاد بومی ایفا کند. با این حال، برای تضمین آینده پایدار اسب کُردی، حمایت رسمی وزارت جهاد کشاورزی، فدراسیون سوارکاری و مراکز علمی ضروری است. اقدامات تکثیر علمی، ثبت ژنتیکی و شناسنامهدار کردن نژاد باید در قالب برنامهای بلندمدت ادامه یابد.
گزارشها و مطالعات محلی طی سالهای اخیر بارها هشدار دادهاند که اسب کُردی در خطر از دست دادن ویژگیهای اصالت و حتی انقراض قرار دارد. کاهش دامداران سنتی، آمیختگی ژنتیکی، کمبود برنامههای حمایتی و نبود پژوهشهای علمی منسجم، از مهمترین دلایل این تهدید هستند. همایشها و پروژههای تکثیر محلی بخشی از پاسخ به این بحراناند، اما بدون برنامهریزی منسجم و حمایت پایدار دولتی، حفاظت کامل این نژاد ممکن نخواهد بود.
- میراث زاگرس در خطر انقراض، سقز پیشگام احیای نژاد اسب اصیل کوردی - شهریور ۸, ۱۴۰۴
- جریان درهای قفل شدهی اتاق مسئولان شهرداری سقز چیست . . ؟! - بهمن ۲۴, ۱۴۰۳
- بررسی مساله تاریخی آب گرفتگی معابر شهر سقز از ابعاد مختلف - خرداد ۲, ۱۴۰۳