🟡 چه باید کردهای توسعه کردستان
✍ . . . دکتر سید هاشم هدایتی
در ادامه معرفی ظرفیت های موجود، به برخی از مزیت های نسبی که قابلیت تبدیل شدن به مزیت رقابتی دارند اشاره میکنم، با این یادآوری که در این سلسله یادداشتها، بنا ندارم خیلی روی آمارهای رسمی و غیر رسمی تاکید کنم. چراکه سالهاست با تکیه بر آمار، سخن گفته شده است. و بارها نیز جنگ عدد و رقم، اصل قضیه را به فراموشی سپرده است. اصل قضیه این است که هرگاه سخن از توسعه کردستان به میان میآید کسانی میگویند زیر ساخت.ها و عوامل اقتصادی و منابع لازم برای توسعه وجود ندارد و عقب ماندگی منطقه یک واقعیت مبتنی بر فقر در مزیت های نسبی است. چرا که حجم تولیدات آنها از ظرفیت لازم برای ایجاد صنایع تبدیلی مربوطه برخوردار نیست. اما در واقع چنین نیست. همانطوری که سال ۱۳۷۴ در مورد صنایع چوب و کاغذ بر این باور بودم که کردستان از پتانسیل لازم آب و هوایی و خاک برای کشت و توسعه صنایع چوب برخوردار است و بر اساس آن باور تعاونی چند منظوره ای تشکیل شد، اگر همتی و ارادهای در سیستم حکمرانی وجود داشته باشد، می توان از زمینههای کشت چوب صنوبر برای توسعه صنایع چوب و کاغذ منطقه بهره گرفت.
خام فروشی محصولات باغداری:
در بخش قبلی از یادداشتم به ظرفیت انکار ناپذیر گندم اشاره کردم که به دلیل دیم بودن، پایه اصلی آن، زمین است. اگر زمین موجود با آب موجود پیوند بخورد حجم تولیدات گندم کردستان چند برابر می شود. البته فراوردههای گندم هم به جای خود. این حرف من نیست، حرف هزاران کردستانی است که میگویند ظرفیت زمین در کنار آبهای فراوان خدادادی این فرصت را به کردستانیها میدهد که در کنار توسعه کشت گندم آبی، هزاران هکتار ظرفیت باعداری را نیز توسعه دهند، کما اینکه در دو سه دهه اخیر، این روند سیر تکاملی قابل توجهی داشته است: اولا سطح زیر کشت باغداری قابل افزایش است و به تبع آن، بازار محصولات باغی و تنوع محصولات باغی میتوانند به استراتژیهای اثربخش تبدیل شوند. ثانیا با افزایش حجم تولیدات باغی، ایجاد کارخانجات بزرگ صنایع تبدیلی مربوطه نیز توجیه بردار شده و ضمن ایجاد امکانات زیربنایی از ارزان فروشی در اوج و پیک تولیدات باغی، جلوگیری کرده و از خام فروشی تولیدات آن ممانعت کرد. بدون اشاره به آمار و ارقام به چشم هایمان اعتماد میکنیم که به ما میگویند از اول بهار تا اواسط پاییز غالب محصولات باغی کردستان بدون ایجاد کمترین ارزش افزوده برای باغداران کردستانی راهی مناطق دیگر می شود.
به این حجم از ظرفیتهای هدر رفته باید به محصولاتی چون سیب زمینی، چغندر، فلفل، بادمجان، گوجه فرنگی و امثالهم اشاره کرد که در پیک برداشت با نازلترین قیمت از منطقه خارج و سود اصلی ناشی از نگهداری و تبدیل آنها به به فراوری، به جیب دلالان و تاجران سایر مناطق می رود. چرا نباید نگهداری و فراوری سیب زمینی با ایجاد کارخانجات بزرگ در کنار مزارع سیب زمینی کردستان انجام شود؟ چرا نباید نگهداری و فراوردههای گوجه فرنگی، ایجاد کارخانجات بزرگ رب و سس را در منطقه توجیه بردار کند؟ چرا نباید حجم بالا و قابل افزایش تولید خیار، فلفل، بادمجان و سایر محصولات مشابه ایجاد کارخانجات مدرن خیار شور و ترشی جات در منطقه را موجه سازد؟ از این پرسشها نمیتوان به آسانی گذشت. تجارب کشورها و مناطقی که به لحاظ زمین و آب قابل رقابت با کردستان نیستند به ما میگوید؛ اگر ارادهای برای توسعه کردستان وجود داشته باشد، زمین و آب میتواند در حوزه زراعت و باغداری مسیر کردستان به سوی توسعه را هموار سازد..! چه باید کردهای توسعه کردستان
- میراث زاگرس در خطر انقراض، سقز پیشگام احیای نژاد اسب اصیل کوردی - شهریور ۸, ۱۴۰۴
- جریان درهای قفل شدهی اتاق مسئولان شهرداری سقز چیست . . ؟! - بهمن ۲۴, ۱۴۰۳
- بررسی مساله تاریخی آب گرفتگی معابر شهر سقز از ابعاد مختلف - خرداد ۲, ۱۴۰۳