️مهاجرت نخبگان
✍. . . حیدر بایزیدی؛
فرهنگی شاغل در آ.پ زیویه سقز
️با اعلام رتبههای برتر کنکور سراسری، ویدیویی در شبکههای اجتماعی وایرال شده که حاوی مصاحبهای کوتاه، اما به مراتب تلخ بود!
در گردهمایی تجلیل از رتبههای برتر کنکو سراسری، سوالی با این مضنون از برترینهای کنکور پرسیده می شود؛
آیا قصد مهاجرت از ایران را دارید؟
جوابها بدون استثنا مثبت هستند!!
حتی برخی از رتبههای برتر با پوزخندی جذاب و شیرین نوع سوال را اشتباه می خوانند و عنوان میکنند هدف از کنکور و تحصیل را مهاجرت می دانند!!
استرالیا، آمریکا، کانادا، ایتالیا، فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی، از جمله کشورهایی هستند که این رتبههای برتر کنکور از آنها به عنوان مقصد دلخواه خود برای مهاجرت یاد کردند.
آنان همچنین در پاسخ به سوالی درباره نظر اطرافیان و خانوادههایشان درباره مهاجرت، گفتند که همواره به این کار «تشویق» شده و این توصیه را شنیدهاند که «رشتهای انتخاب کن که بتوانی مهاجرت کنی!!».
دربارهی مهاجرت، علل و عوامل، پیامدها و نتایج آن، مکتوبات و گفتارهای زیادی وجود دارد. اما ماحصل این اقدامات نشان میدهد برای فهم درست این پدیدهی اجتماعی هیچ اقدام خاصی انجام نگرفته است.
️آنچه به وضوح نمایان است این است که؛ ساکنین سالهای منتهی به دهه هشتاد از وضع خود ناخرسند هستند و برای رسیدن به تغییر دلخواه و ترسیم مسیر آینده زندگی دست به هر اقدامی زدەاند و دستاویز هر اقدامی هم شدەاند! تا جائیکه برای تحقق آرمانهایشان هزینههای گزافی پرداخت کردەاند به امید آنکه به خواسته های حداقلی شان برسند، اما علارغم تمام تلاشها، تحمل مصائب و مشکلات، به تدریج و با گذر زمان، بە این نتیجە رسیدەاند که ؛ کوششها و هزینهها راه به جایی نمیبرد و آرمانهایشان یکایک دود و به هوا میرود.
در یک ارزیابی کلی نسل جوان و فعال حال حاضر، پس از آنکه میفهمند نه تنها به مطلوبشان نرسیده اند بلکه زندگیشان را نیز از دست دادهاند، موجی از تردید و پرسش، و سپس ناکامی در درونشان ایجاد و زمزمهای پنهان از پشیمانی و ناخرسندی، در میان این نسل، شکل می گیرد. آنان بی آنکه بخواهند، احساس پشیمانی و نارضایتی خود را در جریان “عدم جامعهپذیری “به وضوح نشان میدهند، بطوریکه برای اصلاح وضعیت موجود مهاجرت را بهترین گزینه می دانند!! البته فراموش نشود این گزینە تنها حاصل ناکامیها یا فوران یک باره ذهن نسل جوان نیست، بلکه نهالیست که از چند دهه قبل در خانواده توسط والدین آبیاری می شود، والدینی که نه دل خوشی برای ماندن دارند و نه پایِ توانایی برای رفتن!
تلخی این ویدیو آنجا بیشتر خود نمایی میکند که سالهاست که بسیاری از اتفاقات غیرعادی به دلیل کجفکری و بیتدبیری تصمیمگیران و تصمیمسازان کشور، عادی شده است و حاصل عادی شدن امور غیرعادی، از بین رفتن هزاران سرمایه انسانی و میلیاردها دلار سرمایههای مادی و فیزیکی و انبوهی از منابع خدادادی در کشور است.
سوال اینجاست!!
️مهاجرت تأسفبار هزاران نیروی نخبه (شامل تحصیلکردگان، متخصصان، صاحبان تجارب اقتصادی و مدیریتی متعدد، صاحبان سرمایههای کلان و…) طی چند دهه گذشته، با حساسیت کدام مسئول و ارگان برنامه ریز روبرو شده است؟!
آیا مشغول کردن صدها هزار جوان با انگیزه به تحصیلات بعضاً غیرضروری و بلااستفاده در سطوح دانشگاهی، اتلاف سرمایه انسانی نیست؟!
و یا محروم کردن جامعه از مشارکت هزاران نیروی انسانی شایسته و با کفایت در مدیریتها آیا بیاعتنایی به سرمایههای انسانی کشور محسوب نمی شود؟
و دهها سوال دیگر که هرگز جوابی منطقی را به خود ندیدهاند!
در کشورهای توسعه یافته ،نظام آموزشی با برنامه ریزی درست ،نه تنها زمینههای مهاجرت را به حداقل می رساند، بلکه با جذب نخبگان سایر کشور.ها کمبودهای خود را جبران میکند، اما در کشور ما واقعیت این است که؛ اگر چه نظام آموزشی، کنکور یا المپیادها به نوعی خود در کُشتن و نابودی بسیاری از استعدادها سهیم هستند اما فرار گسترده مغزها نشان از آن دارد که در این کشور و در قالب نهادهای موجود امکان شکوفایی استعدادها حتی بعد از کنکور، المپیاد و دانشگاه وجود ندارد. بسیاری از کسانی که در المپیادها و در کنکور رتبههای برتر را کسب میکنند به کشورهای دیگر مهاجرت میکنند. این امر نشان میدهد که نهادهای مرتبط با این نخبگان، فاقد ویژگیهای لازم برای شکوفا کردن استعدادهاست.
️در جمع بندی نهایی میتوان گفت: نظر به آمار سرسام آور مهاجرت، شرایط مخرب فعلی، محصول نهایی فرار عظیم نخبگان داخلی طی چند دهه گذ
شته پیش چشمان مسئولان و تصمیم گیرانی است که نه تنها نمی توانند زمینه ماندگاری یا بازگشت نخبگان را فراهم کنند، بلکه با نداشتن سیاستگذاری دقیق و جامع در سطح بین اللملی مانعی برای تبادل توانمندی های مغزهای فراری با زادگاهشان هستند.
بنابراین باید برنامه ریزان در سطح ملی با تبیین و تحلیل دقیق این پدیدۀ اجتماعی، ابعاد و زوایای آن را به خوبی روشن کنند و به این واقعیت ایمان بیاورند که در کنار دشواریهای اقتصادیِ فراوانی که طی این سالها بیشتر ایرانیان با آنها دست به گریبان هستند، دلایل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره دیگریِ نیز برای مهاجرت مطرح میباشد، که نه تنها نخبگان بلکه بیشتر اقشار را مصمم به ترک وطن نموده است!! کسانیکه خواهان بودن و قرار گرفتن در زیست جهانِ مورد علاقه و نظر خویش هستند، و بر این باورند که آن زیست جهان، در این سرزمین امکان بروز و ظهور ندارد.
- هزینههای جنجالی «جشن باران رحمت» در شهرداری سقز؛ بادکنکهای چندصد میلیونی و دفنوازی میلیاردی - اسفند ۷, ۱۴۰۴
- لالایی گهواره گمشده تمدن - آبان ۲۸, ۱۴۰۴
- پارک لاله سقز؛ لکه ننگ مدیریت شهری و انتظامی - آبان ۱۲, ۱۴۰۴