نقدی بر جایگاه تئاتر در شهر سقز؛ پایتخت تئاتر کوردی

نوشته های مشابه

تخریب یا بازسازی؛

هنرمند: یحیی جلالیان

🔹جایگاه هنری یک شهر، عنوانی نیست که بتوان آن را به انتخاب یک گروه یا سلیقه شخصی به دست آورد؛ بلکه حاصل سال‌ها تلاش، خلاقیت، دانش، تجربه و فعالیت مستمر هنرمندان آن شهر است. هنر تئاتر نیز عرصه‌ای تخصصی است که به دانش، مهارت، تجربه و زیرساخت‌های مناسب نیاز دارد. بی‌تردید، قدردانی از هنرمندان و تلاشگران این عرصه، از وظایف مهم نهادهای فرهنگی و متولیان هنر است و باید از هر اقدامی که در راستای ارج نهادن به تلاش آنان صورت می‌گیرد، استقبال کرد.

🔹با این حال، پرسش اساسی اینجاست که آیا وضعیت فعلی میدان و فضای اجرای تئاتر در سقز، شایسته عنوان پرافتخار “پایتخت تئاتر کوردی” است؟
متأسفانه وسعت و ساختار فضای اجرای تئاتر میدانی در سقز از استانداردهای لازم برخوردار نیست. محدودیت فضا، امکان تحرک و مانور مناسب را از بازیگران گرفته و اجازه نمی‌دهد هنرمندان بتوانند تمام ظرفیت‌های اجرایی و توانایی‌های هنری خود را به نمایش بگذارند. از سوی دیگر، در شهری که عنوان پایتخت تئاتر کوردی را یدک می‌کشد، کمبود تجهیزات تخصصی نورپردازی، سیستم صوتی مناسب و امکانات فنی اجرای نمایش به وضوح احساس می‌شود. حتی فضای اختصاص‌یافته به تماشاگران نیز از نظر ظرفیت، جانمایی و محدوده دید، محدودیت‌های قابل توجهی دارد.

🔹نصب تندیس و المان‌های هنری، بدون تردید می‌تواند به هویت‌بخشی فرهنگی و زیباسازی فضای شهری کمک کند؛ اما نباید فراموش کرد که یک نماد هنری زمانی معنا و ارزش واقعی پیدا می‌کند که در کنار آن، زیرساخت‌های مناسب و بستر شایسته‌ای برای فعالیت و شکوفایی هنر فراهم شده باشد. تندیس به‌ تنهایی نمی‌تواند جای خالی امکانات، فضای استاندارد و برنامه‌ریزی فرهنگی را پر کند.

🔹نمایش میدانی یکی از مؤثرترین شیوه‌های ترویج هنر و نزدیک‌کردن آن به زندگی مردم است. این هنر می‌تواند فاصله میان هنرمند و مخاطب را کاهش دهد و فرهنگ تئاتر را از محیط‌های محدود و تخصصی به متن جامعه ببرد. به‌ واقع، خانه اصلی هنر، آغوش گرم مردم است؛ اما آیا با یک میدان کوچک، چند داربست تبلیغاتی و ساختاری کم امکانات می‌توان ظرفیت و عظمت هنر نمایش را به تصویر کشید و برای شهری که داعیه پایتختی تئاتر کوردی دارد، اعتباری درخور و ماندگار در سطح ملی و جهانی ایجاد کرد؟

🔹در پایان، پرسش مهمی پیش روی مسئولان و متولیان فرهنگی شهر قرار دارد:
شهری که مردم، مخاطبان اصلی و صاحبان واقعی هنر نمایش آن هستند، چگونه می‌تواند بدون توجه به حضور، خواسته‌ها و نیازهای آنان، جایگاه شایسته‌ای برای تئاتر داشته باشد؟ آیا نادیده‌گرفتن مطالبات هنرمندان و مخاطبان و بی‌توجهی به زیرساخت‌های مورد نیاز، هنر نمایش را به‌ تدریج به حاشیه و انزوا نمی‌کشاند؟
اکنون مسئله صرفاً تخریب یا بازسازی یک میدان نیست؛ مسئله، بازنگری در نگاه به هنر، احترام به شأن هنرمندان و فراهم کردن فضایی درخور نام و اعتبار سقز است.
پایتخت تئاتر کوردی بودن، تنها یک عنوان نیست؛ مسئولیتی فرهنگی است که باید در عمل، امکانات و زیرساخت‌های آن نیز دیده شود.