🔴بازگشت جنجالی بابک زنجانی؛ از نماد فساد تا «منجی اقتصادی»
✍اسماعیل صادقی
🔹بابک زنجانی، میلیاردر جنجالی و نماد بزرگترین پرونده فساد نفتی ایران در دهه گذشته، بار دیگر به صدر اخبار بازگشته است. مردی که سالها با حکم اعدام در زندان بود، حالا پس از تبدیل مجازاتش به ۲۰ سال حبس و بهرهمندی از مرخصی مشروط، در قامت یک سرمایهگذار کلان دوباره وارد معادلات اقتصادی کشور شده است.
🔹در شرایطی که دولت مسعود پزشکیان زیر تیغ انتقادها به دلیل ضعف عملکرد اقتصادی قرار دارد، حضور زنجانی با وعدههایی چون راهاندازی ۵۰ هزار تاکسی برقی، تولید قطار و هواپیما و ورود به بازار رمزارزها، توجه رسانهها و افکار عمومی را به خود جلب کرده است. قرارداد عظیم شرکت «اَوان ریل» وابسته به زنجانی ــ به ارزش حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان ــ با سازمان راهآهن ایران نشان میدهد او دیگر صرفاً یک زندانی آزادشده نیست، بلکه بازیگری است که دوباره در ساختار اقتصادی کشور نقش پیدا کرده است.
🔹اما بازگشت زنجانی صرفاً یک خبر اقتصادی نیست؛ این اتفاق لایهای سیاسی و رسانهای نیز دارد. رسانهها و شبکههای اجتماعی با برجسته کردن وعدههای عظیم او، چهرهای سابقاً منفور را در هیئت «منجی اقتصادی» بازآرایی کردهاند. در شرایطی که دولت پزشکیان با فشار ناکامیهای اقتصادی روبهروست، این بازسازی چهره میتواند آزمایشی برای سنجش پذیرش جامعه نسبت به جایگزینی غیرسنتی قدرت اقتصادی باشد.
🔹این پرسش مطرح میشود که آیا ایران در حال تجربه یک نوع مهندسی معکوس سیاسی(مشابه قدرت گرفتن دونالد ترامپ) است؛ استفاده از یک میلیاردر پرحاشیه بهعنوان ابزار تغییر در راس تصمیمگیری اقتصادی و حتی دولت؟ اگرچه زنجانی تاکنون موضع رسمی سیاسی نگرفته، اما حضورش در پروژههای کلان و رسانهای، اعتماد عمومی به دولت فعلی را کاهش داده و امکان جایگزینی چهرههای پرنفوذ اقتصادی را تقویت میکند.
🔹بازگشت بابک زنجانی فراتر از یک خبر اقتصادی ساده است. این بار، مسئله اصلی اعتماد عمومی، کارآمدی دولت و پیوند میان ثروت و قدرت در ایران است. آیا زنجانی واقعاً میتواند بخشهایی از اقتصاد بحرانزده ایران را نجات دهد یا صرفاً نقش «اسپایدرمن اقتصادی» را در کارزار تبلیغاتی دولت ایفا میکند؟ تنها زمان پاسخ این پرسش را خواهد داد.
- نقدی بر بیستمین دورهی جشنواره تئاتر کوردی سقز - آذر ۲۴, ۱۴۰۴
- توهم فهم؛ تهدید جدی هوش مصنوعی در مواجه با پرسشگری بشر - آذر ۱, ۱۴۰۴
- زیویه، ثبت جهانیِ یک زخم کهنه - آبان ۲۵, ۱۴۰۴