✔️میشمرغ؛ میراث طبیعی سقز ـ بوکان ظرفیتی که میتواند مقصد گردشگری طبیعی باشد
🔹خبرهای منتشر شده درباره پیگیری شهرداری بوکان برای خرید یک معدن شن و ماسه در محدودهای واقع در قلب زیستگاه میشمرغ، بار دیگر ضرورت توجه جدیتر به آینده این زیستگاه ارزشمند را مطرح کرده است؛ زیستگاهی که تنها یک عرصه طبیعی نیست، بلکه بخشی از تنوع زیستی و سرمایه طبیعی منطقه به شمار میرود.
میشمرغ یکی از گونههای بومزاد و ارزشمند تنوع زیستی این منطقه است و حضور آن در یک زیستگاه طبیعی، نشان دهنده وجود مجموعهای از شرایط اکولوژیک، مراتع، پوشش گیاهی و زنجیرهای از زیستبومهای وابسته به یکدیگر است. به همین دلیل، حفاظت از میشمرغ را نمیتوان صرفاً حفاظت از یک گونه پرنده دانست؛ چراکه هرگونه تهدید جدی علیه زیستگاه آن، میتواند مجموعهای از عناصر طبیعی و اکوسیستم منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
🔹از نگاه پایگاه خبری نیشتمان قلم، اگر طی سالهای گذشته زیرساختهای لازم برای معرفی، حفاظت و بهرهبرداری پایدار از این ظرفیت طبیعی توسط مسئولان فراهم میشد، همین منطقه میتوانست به یکی از ظرفیتهای مهم گردشگری طبیعی و حیاتوحش در منطقه تبدیل شود؛ ظرفیتی که با معرفی میشمرغ، مراتع، چشماندازهای طبیعی و تنوع زیستی وابسته به آن، میتوانست برای منطقه ارزش اقتصادی و گردشگری پایدار ایجاد کند.
اما اکنون مطرح شدن موضوع فعالیت معدنی در قلب چنین زیستگاهی، این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد که آیا قرار است یک سرمایه طبیعی و گردشگری بلندمدت، با یک بهرهبرداری معدنی کوتاهمدت جایگزین شود؟ تبدیل این عرصه به محل برداشت شن و ماسه، در صورت اجرا بدون ارزیابیهای دقیق و رعایت ملاحظات زیست محیطی، میتواند پیامدهایی فراتر از محدوده خود معدن داشته باشد؛ از تخریب پوشش طبیعی و تغییر سیمای منطقه گرفته تا آسیب به مراتع، اراضی کشاورزی، برهم خوردن آرامش زیستگاه و کاهش امنیت زیستی میشمرغ.
🔹میشمرغ به صورت جدا از محیط پیرامون خود زندگی نمیکند. این پرنده بخشی از یک اکولوژی و اکوسیستم به هم پیوسته است؛ بنابراین زمانی که زیستگاه آن تخریب یا تکهتکه شود، مسئله تنها کاهش جمعیت یک پرنده نیست، بلکه احتمال آسیب دیدن مجموعهای از روابط طبیعی و زیستی منطقه نیز وجود دارد. اهالی روستای بیگاویسی سقز نیز طی چند سال گذشته با اجرای این طرح مخالفت کردهاند و نگرانی خود را نسبت به پیامدهای فعالیت معدن بر یکی از مهمترین مراتع منطقه اعلام کردهاند؛ مراتعی که علاوه بر ارزشهای محیط زیستی، در زندگی و معیشت مردم محلی نیز نقش دارند.
از همین رو، پرسش اساسی این است که آیا چنین منطقهای باید به سمت توسعه گردشگری طبیعی و حفاظت از تنوع زیستی هدایت شود یا به محلی برای برداشت منابع و تغییر دائمی چهره طبیعی منطقه تبدیل شود؟”پایگاه خبری نیشتمان قلم” معتقد است پیش از هر گونه تصمیم درباره خرید، واگذاری یا توسعه فعالیت این معدن، لازم است موضوع با شفافیت کامل و با حضور و اعلام نظر اداره حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی، دستگاههای متولی امور کشاورزی، کارشناسان مستقل، مرتعداران و مردم محلی شهرستانهای بوکان و سقز بررسی شود و نتایج مطالعات و ارزیابیهای کارشناسی نیز برای افکار عمومی روشن باشد.
🔹مردم روستاهای بیگاویسی، کوچک سفلی، بغدهکندی، امروز تنها درباره یک معدن یا یک محدوده برداشت شن و ماسه سخن نمیگویند؛ بحث بر سر آینده یک زیستگاه طبیعی، یک گونه نادر، مراتع منطقه، اراضی کشاورزی و چشمانداز طبیعی سرزمینی است که میتوانست به جای تخریب، به یک ظرفیت ارزشمند گردشگری و محیطزیستی تبدیل شود.
🔹در سالهای گذشته و حال انجمن ژینبانان سروشت بوکان نیز به صورت مستمر و جدی پیگیر حفاظت از این زیستگاه بوده و در همین راستا اقدامات و پیگیریهای قضایی متعددی انجام داده است. این پیگیریها با هدف جلوگیری از تخریب زیستگاه میشمرغ، صیانت از مراتع و جلوگیری از فعالیتهایی که میتواند به طبیعت و حیاتوحش آسیب وارد کند، دنبال شده است.
حفاظت از میشمرغ در واقع حفاظت از یک پرنده به تنهایی نیست؛ حفاظت از یک زیستبوم است. اگر زیستگاه این پرنده از میان برود، بخشی از اکولوژی منطقه نیز آسیب خواهد دید. بنابراین انتظار میرود مسئولان پیش از هر تصمیمی که بتواند چهره طبیعی این منطقه را برای همیشه تغییر دهد، منافع بلند مدت مردم، طبیعت و نسلهای آینده را در نظر بگیرند.
میشمرغ میتواند برای بوکان و سقز تنها یک گونه در معرض تهدید نباشد؛ میتواند نماد یک ظرفیت بزرگ گردشگری طبیعی باشد. پرسش اینجاست که آیا این ظرفیت را برای آیندگان حفظ و شکوفا خواهیم کرد، یا اجازه خواهیم داد برداشتهای کوتاهمدت معدنی، زیستگاهی را که میلیونها سال در شکلگیری آن نقش داشته، دگرگون کند!؟